Shit in, shit out: hoe je wél rendement haalt uit AI

In januari schreven we over de AI-paradox: waarom 95% van de organisaties geen meetbaar rendement ziet op hun AI-investeringen. Het probleem zit niet in de technologie, maar in de aanpak. Claude, ChatGPT, Gemini, Copilot - het zijn tools. En net als bij elke andere tool moet je weten hoe je hem gebruikt. In deze blog vertelt Bart de Ruijsscher, eigenaar van SatisfITeers, hoe AI wél oplevert wat je ervan verwacht.

De hamer in je gereedschapskist

Ik heb thuis een hamer. Prima hamer. Ligt al jaren in de gereedschapskist. Maar als ik die hamer oppak en willekeurig ergens op sla, krijg ik geen mooie boekenkast. Dan krijg ik een deuk in de muur of - in mijn geval - een blauwe duim. Niemand verwacht dat een hamer zelf weet wat hij moet doen. Maar bij AI verwachten we dat wel.

We typen iets vaags. We krijgen iets vaags terug. En dan zeggen we: "Zie je wel, die AI werkt niet." Nee. Jij werkt niet. Of beter: je opdracht werkt niet.

Er is een uitdrukking in de IT: shit in, shit out. Wat je erin stopt, krijg je eruit. Dat geldt voor databases. Voor spreadsheets. En het geldt ook voor AI.

Veelgemaakte fouten

Probeer het eens. Type in ChatGPT: "Schrijf een e-mail aan een klant." Je krijgt een e-mail. Drie alinea's. Netjes. Volstrekt onbruikbaar.

De AI weet niet welke klant, weet niet wat de relatie is, of je boos bent, bezorgd of juist blij. Hij heeft geen idee. En toch levert het. Dat is het probleem.

Of dit: "Vertel me iets over cybersecurity." Je krijgt een encyclopedisch verhaal waar je niets mee kunt.

Het verschil tussen een nutteloze en een bruikbare AI-output zit meestal in hoe je de vraag stelt.

Drie elementen van een goede prompt

Een goede prompt bevat drie dingen:

1. Context 

Wie ben je? Voor wie is het bedoeld? Wat speelt er? Hoe meer de AI weet over de situatie, hoe beter de output aansluit.

Niet: "Schrijf een e-mail aan een klant." Wel: "Ik ben eigenaar van een IT-bedrijf in Zeeland. Schrijf een korte e-mail aan een klant die al drie weken wacht op een offerte. De toon moet zakelijk zijn, maar niet afstandelijk. Maximaal vijf zinnen."

2. Doel 

Wat wil je bereiken? Een samenvatting? Een advies? Een lijst met opties? Wees specifiek over wat je wilt.

Niet: "Vertel me iets over cybersecurity." Wel: "Geef me drie concrete maatregelen die ik als mkb'er morgen kan nemen om mijn bedrijf beter te beveiligen."

3. Vorm 

Hoe moet de output eruitzien? Een opsomming, doorlopende tekst, een tabel? Hoeveel woorden? Welke toon?

Niet: "Maak een samenvatting." Wel: "Vat dit rapport samen in circa 100 woorden, in doorlopende tekst, zonder opsommingen."

Deze drie elementen samen maken het verschil tussen "wat een onzin" en "dit kan ik goed gebruiken".

Van uitvoerder naar instructeur en controleur

AI neemt je werk niet over – het verschuift je rol. Je wordt minder uitvoerder en meer instructeur. Je geeft opdrachten, bekijkt de output, stuurt bij en controleert het eindproduct.

Dat betekent ook: je bent verantwoordelijk voor wat eruit komt. AI kan dingen verzinnen. Bronnen die niet bestaan. Feiten die niet kloppen. Het heet "hallucineren" en het gebeurt vaker dan je denkt.

Consultancygigant Deloitte leverde vorig jaar een rapport van 1,6 miljoen dollar aan de Canadese gezondheidszorg, met minstens vier verwijzingen naar onderzoeken die niet bestonden. Foutje, bedankt.

De les: vertrouw, maar verifieer. Altijd.

Vijf tips voor betere AI-resultaten

1. Begin met een gesprek, niet met een opdracht 

AI werkt beter als je stapsgewijs werkt. Vraag eerst om een opzet, geef feedback, verfijn, en werk dan pas naar het eindproduct toe.

2. Stel vervolgvragen 

Het eerste antwoord is zelden het beste. Vraag om verduidelijking, vraag om alternatieven, vraag om een andere invalshoek.

3. Geef voorbeelden 

Laat zien wat je bedoelt. "Schrijf het in dezelfde stijl als dit voorbeeld" werkt vaak beter dan een uitgebreide beschrijving.

4. Wees specifiek over wat je niet wilt 

Soms helpt het om te zeggen wat je wilt vermijden. "Geen opsommingen, geen jargon, geen marketingtaal."

5. Check de output 

Vraag AI om de bronnen bij feiten en cijfers te vermelden en check die bronnen dan ook AI verzint soms verwijzingen die volledig uit de lucht zijn gegrepen. Laat AI niet het laatste woord hebben bij belangrijke communicatie. 

Waarom promptvaardigheden zich terugbetalen

In onze januari-blog schreven we dat 95% van de organisaties geen rendement ziet op AI. Een groot deel daarvan komt doordat mensen verwachten dat de tool het zelf wel uitzoekt.

Wie leert om goede opdrachten te geven, context mee te geven en output te controleren, haalt er wel rendement uit. Het kost even tijd om het onder de knie te krijgen, maar die investering betaalt zich ruimschoots terug.

Terug naar die hamer. Hij doet nog steeds niets uit zichzelf, maar wie weet waar en hoe hij moet slaan, bouwt er een prachtige boekenkast mee.

Zelf leren hameren?

Wil je ontdekken hoe je AI effectiever inzet in je dagelijkse werk? Of ben je benieuwd welke tools passen bij jouw organisatie? Neem contact op via de knop hieronder of bel naar 0118-613 220.

Liever eerst wat meer lezen? Volg onze LinkedIn-pagina of schrijf je in voor onze blogs.